Çok kullandığımız bir kelimedir “ideal.” İdeal insan. İdeal baba. İdeal eş. İdeal iş. İdeal arkadaş. İdeal lider. İdeal kilo. İdeal yemek. İdeal patron. İdeal, ideal, ideal… Tamam iyi hoş da, kime göre ideal, neye göre ideal? Ya da ideal dediğimizde ne anlıyoruz. İdealin tek bir tanımı mı var?
Kafanız karıştı değil mi? Önce şöyle bir toza-toprağa karıştırmak ve sonra da sert bir rüzgar ile o toz toprağı savurmak ve her yeri bemberrak yapmak gerekir. Biz de önce kafaları şöyle bir tozlandırdık, ardından beyin fırtınası yaparak, toz toprağı ortadan kaldırmaya çalışacağız inşallah.
Konuyu açıklamaya geometrik bir bilgi ile başlasak nasıl olur! Geometride bir kural vardır. Daha doğrusu kural değil, bir varsayım, bir faraziye (hipotez) vardır. Bu varsayım şudur: “Uzayda farklı iki noktadan bir tek doğru geçer.” Bu varsayımın manası şudur. Doğruyu meydana getirmek için, en az iki nokta olmalıdır. Başlangıç noktası ve bitiş noktası. Bu varsayımdan başka bir sonuç daha çıkar. Noktaların yerlerini değiştirdiğinizde doğrular da değişir. Geometriye devam edelim. Bir başka varsayımdan bahsedelim. “ Uzayda, iki nokta arasındaki en kısa mesafe bir doğrudur.” Bu varsayımdan da şunu anlıyoruz. Doğruya ulaşmak kolaydır. Çünkü, doğru eğriden daha yakındır.
İdeal ile geometri arasındaki ilgi ve bağ hemen kurulur. Yol mu yapacaksınız, ideal olan, iki nokta arasındaki mesafesi en kısa olandır deyip işin içinden çıkarsınız. Ev mi yapacaksınız, noktanız ve konumunuz belli ise, iki nokta arasında da tek doğru geçtiğine göre, buradan da zaten ideal ve düzgün duvarı inşa etmeniz kolaydır. Bu durumda, geometrik bilgilere göre işin içinden çıkmak kolay. Geometride ideal çok açık ve nettir.
Sosyolojide öyle mi? Siyasette öyle mi? Sanatta öyle mi? Edebiyatta öyle mi?
Evet, ideali bulmak geometri dışında çok da kolay ve çok da açık değil.
İdeal, baktığınız yere ve hedef aldığınız noktaya göre değişir. Size göre ideal olan başkasına göre değildir.
Kimine göre ideal koca, parası-pulu çok olandır, kimine göre de ahlakı ve erdemi yüksek olandır. Kimine göre ideal baba, çocuklarına her istediğini alandır, kimine göre de onları iyi şekilde, terbiyeli bir şekilde yetiştirendir. Kimine göre evlenmek için ideal bayan güzel ve bakımlı olandır, kimine göre de dindar ve ahlaklı olandır. Kimine göre ideal lider, kitleleri coşturan ve hedefe koşturandır, kimine göre ideal lider, iyi, doğru, erdemli, adil ve latif bir ruh yapısına sahip olandır. Evet, bunlar böyle kimine göre, kimine göre diye devam eder ve kimse işin içinden çıkamaz.
Biz ölçümüzü kimine göre, kimine göre diye esas alamayız. Biz ideali ararken kimine göre, kimine göre diye bir arayış içinde olamayız. Çünkü böyle yaparsak Dünyada 7 milyar insan varsa, inanın 7 milyar ideal tanımı ya da 7 milyar ideal hayali ortaya çıkar. Bundan bir sonuç da çıkmaz, bir doğru da çıkmaz. Herkes kendi bakışına ve kendi hedefine göre ideali karşınıza koyarsa, bu bir kaostur. Herkes kendi nefsine ve kendi heva ve hevesine göre konuşursa, bir curcuna çıkar. Bu kaos ve curcuna mutluluk getirmez.
Biz kaosa değil kozmosa, curcunaya değil huzura ihtiyaç duymaktayız. Mutluluk kaosta değil kozmostadır, curcunada değil sükunettedir.
Kozmos yani kainattaki nizam ve intizam, bütünlük ve uyum, fikirde ve ruhta da nizam ve intizamı, bütünlük ve uyumu gerektirir. Ruhlarımızdaki sonsuzluk duygusu, curcuna ve kafa karışıklığını değil huzur ve sükuneti gerektirir. Bunlar aklî ve mantıkî olandır. Bunlar aynı zamanda Hak Dinlerin de emrettiği ve sağlamaya çalıştığı hususlardır. Hak Dinler akla ve mantığa yüzde yüz uyumludurlar. Buradan hızlıca sadede gelmek ve sözü fazla uzatmak istemiyorum. İdeali nasıl bulacağız diyordum ya. İşte cevabı: “Hak Dinlerin ideali ve ideal gösterdiği neyse, gerçek ve doğru olan da odur.”
Öyleyse, ideal insan, ideal baba, ideal eş, ideal iş, ideal arkadaş, ideal lider, ideal kilo, ideal yemek, ideal patron ve ideal, ideal, ideal adına ne diyorsak, neyi arıyorsak, tek bir ölçütümüz ve tek bir dayanak noktamız olacaktır. O da son ve tek geçerli Hak Din’dir.
İslam ne diyorsa o, idealdir. Vesselam.
