Ramazan ayı boyunca günde iki öğün beslenmeye alışan metabolizmaya bayramda aniden yüklenilmesi sindirim sistemi rahatsızlıkları başta olmak üzere; diyabet, kalp ve tansiyon rahatsızlıkları yaşanmasına neden olabiliyor. Tatil süresinin 9 gün olmasını fırsata çevirmek isteyenleri ise tatilde fazla kilo riski bekliyor. Memorial Ataşehir Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Pınar Balcı, Ramazan Bayramı’nı sağlıklı ve kilo almadan geçirmenin yolları hakkında bilgi verdi.
Midenizin de bayramı diye düşünmeyin
Ramazan boyunca az miktarlarda yemeye alışıldığı için bayram boyunca gün içinde sık aralıklarla ve fazla miktarlarda yemek yemek, gastrit ve reflü semptomlarında artışa neden olabilir. Bayramda bu tür sıkıntılar yaşamamak için;
- Yağlı yemeklerden kaçınmak, asitli içecekler tüketmemek gerekir.
- Yemek esnasında fazla miktarda su içmek sindirim yavaşlatarak şişkinlik ve gaz şikayetlerine sebep olmaktadır. Bu nedenle yemeklerden yarım saat önce ya da yemekten yaklaşık bir saat sonra su içilmesi daha doğrudur.
- Salatalara taze kekik, kişniş gibi sindirime yardımcı olacak reflü ve gastrit şikayetlerini hafifletecek aromatik otlardan mutlaka eklenmelidir.
- Bayram ziyaretlerinizde sıkça ikram edilen kahve gastrit ve reflü şikayetlerinin artmasının diğer önemli bir nedenidir. Özellikle gastrit ve ülseri olanlar gün boyunca 1-2 fincan kahveden fazlasını tüketmemelidir.
- Tatlıyı abartarak ağzınızın tadını bozmayın
- Bayram ziyaretlerindeki ikram edilen tatlılar, özlenen anne yemekleri, kalabalık sofralar diyabet hastalarının zorlu sınavı olabilmektedir. Sağlıklı ve neşeli bir bayram için diyabet hastaları hafif öğünler ile bayramı geçirmeye özen göstermelidir. Fazla miktarda yemek ve aşırı tatlı tüketimi ani şeker yükselmeleri, diyabetik koma gibi istenmeyen sonuçlara yol açabilmektedir.
Ramazan Bayramı boyunca diyabet hastalarının ağzının tadının kaçmaması için;
- Her öğünde bol miktarda sebze tüketmeye özen gösterin.
- Bayram ziyaretlerinin klasiği olan ikramlıklara kibarca hayır deyin
- Su ihtiyacınızı asitli içecekler, meyve suları ile gidermeyin. Asitli içecekler ve meyve suları şeker deposu gibi çok fazla miktarda şeker içerir.1 bardak kola yaklaşık 20-30 küp şekere denk gelmektedir. Bunun yerine limon dilimleri ve taze nane yaprakları ya da çubuk tarçın ile tatlandırılmış sular hem susuzluğunuzu giderir hem de iştah kontrolünüzü sağlar.
- Tatlı tercihinizi taze mevsim meyveleri ve sütlü tatlılardan yana kullanın. Akşam saatleri yerine gündüz saatlerinde tüketmeye özen gösterin
- Her öğünden sonra mutlaka mümkün olduğunca çok hareket edin. En faydalısı ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından da önerilen tempolu açık hava yürüyüşleridir.
- İlaç ya da insülin tedavisi alan diyabet hastaları ziyaretler nedeni ile aksayabilecek ilaç saatlerini kaçırmamaya dikkat etmelidir. Aksi halde ani şeker yükselmesi gibi istenmeyen durumlar yaşanabilir.
- Şeker ölçümlerinizi düzenli yapın, yüksek değerlere eşlik eden bulantı, karın ağrısı, uyku hali gibi durumlarda mutlaka doktora başvurun.
Sadece tatlı değil tuzluları da geri çevirin
Bayram sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alan tatlılar kadar tuzlular da sağlığı olumsuz yönde etkileyebilir. Özellikle tansiyon ve kalp hastalarının tuz tüketimi konusunda dikkatli davranmaları önemlidir. Fazla miktarda yemek, aşırı yağlı ve tuzlu yemekler kalp spazmları ve ani tansiyon yüksekliklerine davetiye çıkarttığı unutulmamalıdır. Düzenli aralıklarla ilaç alımı tansiyon kontrolü için mutlaka gerekli olduğu için ilaç saatleri aksatılmamalıdır. Bayram tatilini sıcak bölgelerde geçirecek olanların 12.00-16.00 saatleri arasında güneşe maruz kalmamaya ve aşırı efor sarf etmemeye özen göstermeleri gerekir.
Açık büfe tuzağını yarı yarıya formülüyle çözün
Tatilin 9 gün olması nedeni ile otellerde olacak olanlar için açık büfe yemekler tatil dönüşü alınan kiloların en büyük nedenlerinden biridir.Açık büfede hazırlanan tabaklara doyulacak kadar yemek alınmasına dikkat edilmelidir. Tabaklara yemek alırken pratik “yarı yarıya kuralı’’ uygulanması sağlıklı bir yöntem olabilir. Bu kurala göre tabakların en azından yarısında salata ya da sebze olmasına özen gösterilmelidir. Diğer yarısında ise ızgara et, bakliyat gurubundan seçenekler bulundurulabilir. Mümkün olduğunca börek, pilav, makarna gurubundan uzak kalınmalıdır.
Örneğin ızgara mevsim balığı yanında bol miktarda yeşil salata sağlıklı besleyici ve hafif akşam yemeği alternatifi olabilir.
Hareketli bir tatil geçirin
Bayram dönüşü aşırı kilolarla uğraşmamak için tatil hareket etmek için fırsata çevrilmelidir. Bol bol açık havada egzersiz yaparak gün içinde birer saatlik bisiklet sürmek, tempolu yürüyüş ya da yüzme gibi aktiviteler zihni ve bedeni dönüş temposuna hazır hale getirecektir.
Yeterli su tüketimi de ihmal edilmemelidir. Özellikle sıcak bölgelerde olanlar gün içerisinde 8-10 bardak kadar su tüketmeye özen göstermelidir.
