Kahramanmaraş’ın yetiştirdiği ve İnkılap tarihi üzerinde çok sayıda araştırması bulunan Tarihçi Dr. Yalçın Özalp, bir çok Kahramanmaraşlının yeri bir tarafa, varlığını dahi bilmedi Uyuz pınarı’nın tarihçesini ele aldı:
"Maraş Maarif Müdürü Besim Atalay’ın H.1332 (M. 1916) tarihinde yazdığı Maraş Tarihi ve Coğrafyası isimli ve Istanbul-Matbai Amire’de H. 1339 (M. 1923) tarihinde basılmış bulunan eserin 78 nci sahile si, ikinci paragrafı ve devamında: «Meraşin şimali şarki (kuzey-doğu) cihetinde (yön) vaki ve her bir Meraşlıya malûm dan Taksarakol (Tatyus Ara- kil-Osman Dede ziyaretine verilen isim) yani Tatyus Resul Tepesi, rivayeten Tatyus Resul, Meraşı ziyaretinde meydana gelmişidüğü beyan olunur.
Rivayet ise şundan ibarettir. Tatyus Resul bu tarafları dolaşırken Meraşı dahi ziyaret eder. Meraşta vaiz edip aynı zamanda şehirde bulunan CÜZZAMLI VE DİĞER NEVİ HASTALIKLARI TEDAVİ EDER. BU GÜN (UYUZ -PINARI) DENİLEN PINAR’DA YIKARMIŞ.
Fakat yerli ahali Tatyus Resula zülmederler. Öldürmeğe kalkışırlar. Bu tehdit üzerine Tatyus Resul geceleyin kaçıp beyan edilen tepede vaki bir ağacın altında geceler, ertesi gün şehri bırakır gider. O günden itibaren bu tepe de Tatyus Arakil tesmiye olunurmuş. Bu Tatyus Resul, Hazreti İsa’nın resullerinden biri idi. Yukarıdaki malumattan anlaşıldığına göre (UYUZ PINARI)’nda CÜZZAMLI ve diğer hastaların tedavisi yapılırmış. Tarihi safahata bakıldığında Romalılar, Bizanslılar zamanında kullanılan bu Pınar, Müslüman Türklerin eline geçtiğinde de aynı maksada matuf kullanılmıştır. Şu andaki Uyuz Pınarı’nın binası Selçukî yapısıdır. Ne yazık ki kitabesi çimento ile örtülmüş ve harabiyete terk edilmiştir.
Tarih boyunca, hatta zamanımızda bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan bu pınarın ihya edilmesi, suyunun kimyevî analizi yapılarak terkibinde neler bulunduğu eve ne gibi hassaları olduğu yetkililerce incelenirse önce şehrimiz sonra insanlık için yararlı olacağı kanaatindeyiz.
Vakfının yıkıldığı, mescid kısmının yola gittiği ve binası yolun ortasında kalmış bulunan Uyuz Pınarı’nın suyunun bakteriyolojik muayenesinde içilmesi ve kullanılması sakıncalı olduğunun tespit edilmiş olması kanalizasyon sularının karıştığının delilidir. Pınar suyunun bir kısmı İsa Divanlı Camiine diğer bir kısmı da birkaç eve verilmiş durumdadır.
Bu ecdat yadigârı pınarın korunmaya alınarak gerekli ilmi araştırmaların yapılması ve harabiyetten kurtarılmasını yetkililerden, ilgililerden ve K.Maraşlılardan bekliyoruz."
